Jak uzyskać status opp?
W poniższym tekście, gdy jest mowa o Ustawie oznaczo to Ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Ustawa ta znajduje się w dziale NGO-Przepisy)
Aby z góry rozwiać ewentualne wątpliwości: organizacja pożytku publicznego to jedno, natomiast organizacja pozarządowa działająca w sferze pożytku publicznego - to zupełnie inny podmiot, który musi prowadzić swoją działalność statutową, przynajmniej w części, w jednej lub kilku sferach wymienionych w art. 4 Ustawy. Natomiast organizacja starająca się o status OPP musi spełniać więcej wymogów, które są określone przede wszystkim w art. 20 Ustawy, co wiąże się z dodatkowymi obowiązkami ale też i uprawnieniami.
Omówię w skrócie te wymogi, rozpatrując je pod kątem koniecznych zmian w statucie danej organizacji (wskazówki przedstawione poniżej wynikają z konkretnych doświadczeń organizacji z województwa zachodniopomorskiego, które uzyskały status OPP oraz z rozmów przeprowadzonych z sędziami z Krajowego Rejestru Sądowego w Koszalinie (Przewodniczący KRS w Szczecinie odmówił udzielenia informacji na temat praktyki stosowanej przez swój Wydział wobec organizacji starających się o status OPP).
1. Aby móc ubiegać się o status OPP trzeba należeć do kategorii podmiotów wymienionych w art. 3 Ustawy.
2. Organizacja, która stara się o status OPP musi już prowadzić działalność w sferze pożytku publicznego, czyli nie może uzyskać statusu OPP organizacja dopiero powstająca. Podmiot musi mieć dowody na to, że działalność prowadzi (nie jest określony czas funkcjonowania po jakim można ubiegać się o status), np. sprawozdania finansowe lub merytoryczne, wycinki prasowe o swojej działalności itp.)
3. Całość działalności statutowej podmiotu musi zawierać się w zakresie opisanym w art. 4 Ustawy. Wskazane jest, aby do statutu wpisać sfery zadań publicznych, w jakich działa podmiot, zgodnie z zapisami Ustawy.
4. Podmiot nie może prowadzić działalności wyłącznie na rzecz swoich członków (tak mogą działać np. stowarzyszenia, ale jeśli chcą uzyskać status OPP, to muszą się 'otworzyć' na zewnątrz). Ze statutu powinno więc jasno wynikać, że podmiot prowadzi działalność na rzecz ogółu społeczności lub określonej grupy podmiotów, wyodrębnioną ze względu na trudną sytuację życiową lub materialną w stosunku do społeczeństwa.
5. Działalność gospodarcza, o ile jest prowadzona, może mieć tylko charakter uzupełniający do podstawowej działalności statutowej podmiotu a nie dominować nad nią. Jeżeli podmiot decyduje się na prowadzenie działalności gospodarczej, musi to zamieścić w statucie, wskazując pozycje z Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD).
6. Ustawa daje możliwość prowadzenia, poza działalnością gospodarczą, również działalności odpłatnej oraz działalności nieodpłatnej. Kolejny zapis w statucie powinien wskazywać na pozycje z PKD w których jest prowadzona działalność odpłatna oraz nieodpłatna. Ważne jest, na co zwracali uwagę sędziowie z KRS, aby w przypadku zadeklarowania prowadzenia działalności odpłatnej i nieodpłatnej w odniesieniu do tego samego rodzaju działalności, wskazać w jakich sytuacjach będzie to wykonywane odpłatnie a w jakich nieodpłatnie.
7. Podmiot musi posiadać statutowy organ kontroli lub nadzoru (w przypadku stowarzyszeń jest to Komisja Rewizyjna), którego członkowie winni spełniać wymogi określone w art. 20, p. 6) Ustawy. Z jednej strony zapisy tego punktu (lit. a), b) i c)) należy umieścić w statucie, a dodatkowo członkowie takiego organu powinni złożyć do KRS własnoręcznie podpisane deklaracje o spełnianiu tych wymogów. W przypadku podmiotów, które do tej pory nie były zobligowane do posiadania organu kontroli lub nadzoru (np. fundacje), poza omówionym powyżej zapisem, muszą one w swoim statucie wprowadzić cały rozdział o takim organie, z informacjami o składzie, sposobie wyboru, kompetencjach, sposobie podejmowania decyzji itd.
8. W rozdziale statutu poświęconym majątkowi podmiotu, powinny zostać wprowadzone zapisy zabraniające dokonywania czynności opisanych w art. 20 Ustawy, p. 7), lit. a), b), c) i d) (Ustawa dopuszcza aby te zapisy były zamieszczone w innym akcie wewnętrznym podmiotu - np. w uchwale Zarządu).
9. W części poświęconej rodzajom źródeł finansowania działalności podmiotu, powinna znaleźć się deklaracja, że cały dochód osiągany w toku działalności przeznaczany jest na działalność statutową.
Powyższe zmiany powinny znaleźć się w statucie, natomiast nie jest to koniec procesu ubiegania się o status OPP. Aby wprowadzić zmiany potrzebne jest zwołanie Walnego Zebrania (lub zebrać organ upoważniony do zmiany statutu w danym podmiocie), które uchwali zmiany.
Dopiero na podstawie zmienionego statutu można przystąpić do wypełniania formularzy KRS, potrzebnych do uzyskania statusu OPP:
· dla podmiotów już zarejestrowanych w KRS będzie to formularz główny Z20 oraz załącznik W-OPP (w którym podaje się rodzaje prowadzonej działalności statutowej zgodnie z PKD określając czy jest to działalność prowadzona odpłatnie bądź nieodpłatnie);
· dla podmiotów nie zarejestrowanych w KRS - formularz główny W21 oraz wspomniany już załącznik W-OPP.
Kolejnymi załącznikami będą w obu wspomnianych przypadkach: zmieniony statut, uchwała w sprawie jego zmiany, lista obecności osób, które dokonały zmiany, deklaracje członków organu kontroli lub nadzoru (np. Komisji Rewizyjnej). Jeżeli upłynął krótki czas od momentu powstania podmiotu do składania wniosku o nadanie statusu OPP, warto dołączyć dodatkowo dokumenty potwierdzające dotychczasową działalność podmiotu - wspominane już sprawozdania, wycinki prasowe itp.
Wraz z wnioskiem składanym w KRS należy dokonać wpłaty w wysokości:
· 250zł - dla podmiotów już zarejestrowanych w KRS,
· 500zł - dla pozostałych.
Z informacji uzyskanych od organizacji, które w województwie zachodniopomorskim uzyskały już status OPP wyłonić można następujący (statystyczny) obraz całego procesu:
· w KRS zwracano przede wszystkim uwagę na dokonanie wymaganych zmian w statucie podmiotu (zgodnie z wykazem przedstawionym w p. 1-9 powyżej);
· czas trwania całej procedury wynosił od 1 miesiąca do pół roku (w zależności od ilości zastrzeżeń sądu i czasu w jakim uzupełniano wniosek o dodatkowe potrzebne dokumenty);
· pojawiały się wezwania o złożenie dodatkowych załączników do wniosku - zaświadczenia o niekaralności dla członków organu kontroli lub nadzoru wewnętrznego; zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o nie zaleganiu z podatkami. Nie jest to z pewnością praktyka powszechnie obowiązująca, jednak należy się liczyć z taką ewentualnością.
(Przedruk ze strony www.ngo.pl)